शूरवीर जिवा महाले यांचे वंशज जगत आहेत हलाखीचे जीवन


 

MAHARASHATRA

शूरवीर जिवा महाले यांचे वंशज जगत आहेत हलाखीचे जीवन

BY

OCTOBER 09, 2017

टीम महाराष्ट्र देशा :छत्रपती शिवाजी महाराज यांचा वीर मावळा जिवा महाला हे महाराजांचे  अंगरक्षक होते तसेच त्यांनी  प्रतापगडावर अफजल खानाशी महाराज लढा देत असताना महाराजांवर वार करणाऱ्या सय्यद बंडाचे त्यांनी हात छाटले होते. अत्यंत  चपळाईने महाले यांनी महाराजांचे प्राण वाचवल्यामुळे  होता जिवा म्हणून वाचला शिवा ही म्हण प्रचलीत झाली.छत्रपती शाहूराजांनी १७०७ मध्ये जिवाच्या वंशजांना निगडे/साखरे ही गावे इनाम दिली. त्या इनामपत्रात जिवा महाला यांच्या मर्दानी, पुरातन व एकनिष्ठ असा गौरवपूर्ण उल्लेख केला आहे.परंतु या शूर मावळ्याचे वंशज हलाखीचे जीवन जगत असल्याचं वास्तव भिवंडीचे डॉ. सोन्या पाटील यांनी उघडकीस आणली  आहे .

सातारा जिल्ह्यातील वाई तालुक्यात कृष्णानदीच्या तीरावर कोंढीवली हे ६३६ लोकसंख्या असलेले असलेले गाव आहे. येथे ३३ कुटुंबे वास्तव्य करतात. याच गावात या वीर जिवा महालाचे १३ वे वंशज राहतात. प्रकाश बाळकृष्ण सपकाळ असे त्यांचे नाव आहे. त्यांची पत्नी जयश्री व दोन मुले प्रतिक्षा, व प्रतीक, यांच्यासोबत एका झोपडीमध्ये ते राहत आहेत. प्रतीक सातवीमध्ये शिकत असून प्रतीक्षा नुकतीच दहावी उत्तीर्ण झाली आहे. प्रकाश यांना पॅरेलिसीस (लखवा) असल्यामुळे ते अंथरुणावर खिळून आहेत .जिवा महालाच्या वंशजांना मोल-मजुरी करून आपले पोट भरावे लागत असल्याची बाब भिवंडीचे डॉ. सोन्या पाटील यांनी उघडकीस आणली होती.

छत्रपती शिवाजी महाराजांसाठी जिवाजी बाजी लावणाऱ्या महालाच्या वंशजांची हि परिस्थिती महाराजांचे अर्जुनराजे भोसले यांना समजली .अधिक माहिती घेतली असता प्रकाश हे स्टार हॉस्पिटलमध्ये वैद्यकीय उपचारासाठी दाखल झाले असल्याचे  समजले . अर्जुनराजेंनी स्वतः तिथे जाऊन त्यांची परिस्थिती समजावून घेतली व त्याना वैद्यकीय खर्चा साठी मदत केली.महाला यांच्या वंशजांप्रमाणे स्वराज्यासाठी प्राणांची बाजी लावणाऱ्या इतर शूरवीर मावळ्यांच्या वंशजांचा शोध घेवून शासनाने त्यांना मदत करण्याची आवश्यकता आहे. बहुतांश वंशज अशाच पद्धतीने हलाखीचे जीवन जगत आहेत का ? याची चौकशी करून आर्थिकदृष्ट्या त्यांना स्वयंपूर्ण कसं बनवता येईल याची उपाय योजना करणे आवश्यक आहे .

जीवा महाला यांच्या जयंती निमित्त विनम्र अभिवादन

बातम्यांच्या अपडेटसाठी लाईक करा महाराष्ट्र देशाचे फेसबुक पेज, फॉलो करा टि्वटर आणि जी प्लसवर.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

१.महार

Image
महार समाज बारा बलुतेदारपैकीच एक होता सुतार लोहार चांभार महार मांग कुंभार न्हावी धोबी गुरव जोशी भाट मुलानी हे बारा बलुतेदार होते सोनार जंगम शिंपी कोळी तराठ/येसकर माळी/बागवान डवरी गोसावी घडसी रामोशी तेली तांबोळी गोंधळी हे बारा अलुतेदार होते लिस्ट चा संदर्भ :- History of Marathas - Grant Duff छत्रपती च्या सेनेमध्ये जातीप्रथा नव्हती सर्व लोक स्वराज्यासाठी आपल्या परीने मदत करत होते.महार लोकांना महाराजांनी गडांच्या बाहेर गडांची सुरक्षा करणे शत्रूची माहिती गडावर पोहचवणे छुपे मार्ग तयार करणे आणि त्यांची काळजी घेणे अशी कामे सोपवली होती. ••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••• महार  (तत्सम जाती:  मेहरा ,  मेहर ,  महारा ,  तरल ,  तराळ ,  धेगुमेग ) हा  भारतातील   अनुसूचित जातीचा  समाज आहे, जो प्रमुख्याने महाराष्ट्रात राहतो.  हिंदू वर्णव्यवस्थेत  या जातीला  अस्पृश्य  ( दलित ) मानले गेले होते. महारांची महाराष्ट्र राज्यातील लोकसंख्या १ कोटीपेक्षा जास्त आहे.  महाराष्ट्राच्या  लोकसंख्येत ११% ते ...
Read more

महार

महार जातीत १२ उपजाती होत्या.  महारांच्या  सोमस,  लाडवन,  बावणे  मिराशी  या मुख्य उपजाती आहेत, तर  आंदवण,  अक्करमाशी,  बारमाशी  या इतर उपजाती आहेत. त्याचप्रमाणे  महारांत  रायरंद,  डोंब  महार  (तत्सम जाती:  मेहरा ,  मेहर ,  महारा ,  तरल ,  तराळ ,  धेगुमेग अशा पोटजातीही आहेत. एका आडनावाचे लोक एका कुळीचे समजले जात असल्याने, महारांत एका आडनावात लग्नविधी होत नाहीत. पूर्वी या उपजातींदरम्यान रोटी-बेटी क्वचितच होत असत. मात्र इ.स. १९५६ मध्ये हिंदू धर्म त्यागून हा सर्व समाज  डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर  यांच्या नेतृत्वाखाली बौद्ध धर्मीय बनला. बौद्ध व्यक्तींमध्ये कुणीही श्रेष्ठ-कनिष्ठ नसतो या शिकवणुकीतून या समाजात रोटी-बेटी व्यवहार मोठ्या प्रमाणावर सुरू झालेत आणि उपजातींचा हा भेद समाप्त झाला आहे.
Read more

भंडारी समाजाचा इतिहास

Image
भंडारी समाजाचा इतिहास, उत्पत्ती व विविध पोटजाती अशोक रामचंद्र ठाकूर 03/05/2015 विल्यम् मोल्सवर्थ  यांनी त्यांच्या कोशात भंडारी शब्दाचा अर्थ  treasurer, तिजोरीवाला किंवा द्रव्यकोश साभाळणारा असा दिला आहे. पूर्वीच्या काळी, राज्याच्या भांडारावर देखरेख करणारे ते भंडारी असे मानले जाते. राजाच्या विरूद्ध बंड करणाऱ्यांचा पाडाव करून राजाची मर्जी राखणारे ते बंडहारी – भंडारी असाही एक समज आहे. ते ताडीमाडी काढण्याच्या व्यवसायाकडे अठराव्या शतकात वळल्याचे दिसते; तसेच, ते दारू गाळण्याचा व्यवसायही करत असत. भंडारी समाज मूळचा क्षत्रिय. तो राजनिष्ठ व लढवय्या होता. सखाराम हरी गोलतकर यांनी 1925 मध्ये ‘भंडारी ज्ञातीचा इतिहास’ हा ग्रंथ प्रकाशित केला. त्यांची वस्ती कारवार होनावर्ते ते गुजराथच्या किनारपट्टीपर्यंत आहे.
Read more