महाराष्ट्रातील अनुसूचित जातींची यादी


महाराष्ट्रातील अनुसूचित जातींची यादी

महाराष्ट्रातील अनुसूचित जातींची संख्या ५९ आहे.[१]२०११ च्या जनगणनेनुसार, राज्यात अनुसूचित जातींची लोकसंख्या १,३२,७५,८९८ (११.८१%) असून त्यात पुरुष ६७,६७,७५९ व स्त्रिया ६५,०८,१३९ आहेत. भारतातील एकूण २०.१४ कोटी अनु. जातींपैकी ६.६% अनु. जाती महाराष्ट्रात आहे. अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमाती आदेश (सुधारणा) कायदा १९७६ (१९७६ चा १०८ वा) मधील परिशिष्ट १ मधील भाग - १० मध्ये नमूद केल्याप्रमाणे अनुसूचित जातीतील ५९ प्रकारच्या जातींसाठी एकूण आरक्षण १३% आहे.

२००१ च्या जनगणनेनुसार, अनुसूचित जातींमध्ये 

♨️महार(५७.५%), 

♨️मांग (२०.३%), 

♨️भांबी/चांभार (१२.५%) व 

♨️भंगी(१.९%) ह्या प्रमुख चार समाजाची लोकसंख्या ९२% आहे. 

👉लातूर जिल्ह्यात अनुसूचित जातींचे प्रमाण सर्वाधिक (१९.४%) आहे. २०११ च्या census नुसार 

👉पुणे जिल्ह्यात सर्वाधिक अनुसूचित जातींचे प्रमाण आहे.[ संदर्भ हवा ]

यादी 

२००१ च्या जनगणनेनुसार, महाराष्ट्रातील अनुसूचित जातीच्या समूदायांची आणि त्यांच्या लोकसंख्येच्या यादी खालीलप्रमाणे आहे.[२]

क्रमांकजातीलोकसंख्या २००१एकूण अनु.जाती लोकसंख्येची टक्केवारी
१अगेर५९७%
२अनमुक१४%
३आरेमाला३८४%
४अरवा माला४६५%
५बहना बहाना१०९%
६बाकड, बंट६७९%
७बलाही, बलाई१३,६७१%
८बसोर , बुरुद, बांसोर, बांसोडी४३,६१६%
९बेडाजंगम, बुडगा जंगम४२,२०६%
१०बेडर१७,४६७%
११भांबी, भांभी, असादरु, असोदी, चामडिया, चमार, चमारी,चांभार, चमगार, हरळय्या, हराळी, खालपा, माचीगार, मोचीगार, मादर, मादिग, मोची, तेलगू मोची, कामाटी मोची, राणीगार, रोहिदास, नोना, रामनामी, रोहित, समगार, सतनामी, सूरज्यबंशी, सूरज्यरामनामी, समगारा, चर्मकार, परदेशी चामार (शा.नि. दि. १५ एप्रिल २०१० प्रमाणे समाविष्ट)१२,३४,८७४%
१२भंगी, मेहतर, ओलगाना, रुखी, मलकाना, हलालखोर, लालबेगी, बाल्मिकी, करोर, झाडगल्ली, हेला(शा.नि. दि.१५ एप्रिल २०१० प्रमाणे समाविष्ट)१,८६,७७६%
१३बिंदला६२९%
१४ब्यागारा१९%
१५चलवादी, चन्नया२,३८४%
१६चेन्नदासर, होलया दासर, होलेया दसारी४००%
१७डक्कल, डोक्कलवार४४२%
१८ढोर, कक्कय्या, कंकय्या, डोहोर९०,२२६%
१९डोम, डुमार३,३३७%
२०येल्लमलवार, येल्लमलवंडलु३,०१२%
२१गंडा, गंडी४२०%
२२गरोड,गारी३६१%
२३घासी,घासीया१,१९०%
२४हल्लीर९८%
२५हलसार, हसलार, हुलसवार, हुलसवार, हलसवार (शा.नि. दि.१५ एप्रिल २०१० प्रमाणे समाविष्ट)१००%
२६होलार, व्हलार७९,४६१%
२७होलय, होलेर, होलेया, होलिया१४,५८७%
२८कैकाडी (अकोला, अमरावती, भंडारा, बुलढाणा, नागपूर, वर्धा व यवतमाळ जिल्हे व राजूरा तालूका सोडून चंद्रपूर जिल्हा यांत)५,२३२%
२९कटिया, पथरिया१,९२१%
३०खंगार, कनेरा, मिरधा१,४०५%
३१खाटिक, चिकवा, चिकवी८९,९६९%
३२कोलूपूल-वंडलु१६%
३३कोरी९,७४९%
३४लिंगडेर१,१०,१९३%
३५मादगी५०,९९२%
३६मादिगा६,४३२%
३७महार, मेहर, तराळ, धेगू-मेगू५६,७८,९१२%
३८माहयावंशी, धेड, वणकर, मारु-वणकर१२,६१२%
३९माला७,९७३%
४०माला दासरी१,०९४%
४१माला हन्नाई२८%
४२माला जंगम१९,५८९%
४३माला मस्ती३१%
४४माला साले, नेटकानी१९४%
४५माला सन्यासी५६%
४६मांग, मातंग, मिनिमादिग, दखनी-मांग, मांग-म्हशी, मदारी, गारुडी, राधेमांग२०,०३,९९६%
४७मांग-गारोडी, मांग-गारुडी२५,२६०%
४८मन्ने१,७२८%
४९मस्ती२०६%
५०मेंघवाल, मेंघवार३५,५९४%
५१मिठा, अयलवार३५,३२९%
५२मक्री७२%
५३नाडीया,हादी३४५%
५४पासी१६,६८३%
५५सांसी३८९%
५६शेणवा, चेणवा, सेडमा, रावत४१९%
५७सिंधोल्लू, चिंदोल्लू४६%
५८तिरगार, तिरबंदा१७०%
५९तुरी१८७%

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

१.महार

Image
महार समाज बारा बलुतेदारपैकीच एक होता सुतार लोहार चांभार महार मांग कुंभार न्हावी धोबी गुरव जोशी भाट मुलानी हे बारा बलुतेदार होते सोनार जंगम शिंपी कोळी तराठ/येसकर माळी/बागवान डवरी गोसावी घडसी रामोशी तेली तांबोळी गोंधळी हे बारा अलुतेदार होते लिस्ट चा संदर्भ :- History of Marathas - Grant Duff छत्रपती च्या सेनेमध्ये जातीप्रथा नव्हती सर्व लोक स्वराज्यासाठी आपल्या परीने मदत करत होते.महार लोकांना महाराजांनी गडांच्या बाहेर गडांची सुरक्षा करणे शत्रूची माहिती गडावर पोहचवणे छुपे मार्ग तयार करणे आणि त्यांची काळजी घेणे अशी कामे सोपवली होती. ••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••• महार  (तत्सम जाती:  मेहरा ,  मेहर ,  महारा ,  तरल ,  तराळ ,  धेगुमेग ) हा  भारतातील   अनुसूचित जातीचा  समाज आहे, जो प्रमुख्याने महाराष्ट्रात राहतो.  हिंदू वर्णव्यवस्थेत  या जातीला  अस्पृश्य  ( दलित ) मानले गेले होते. महारांची महाराष्ट्र राज्यातील लोकसंख्या १ कोटीपेक्षा जास्त आहे.  महाराष्ट्राच्या  लोकसंख्येत ११% ते ...
Read more

महार

महार जातीत १२ उपजाती होत्या.  महारांच्या  सोमस,  लाडवन,  बावणे  मिराशी  या मुख्य उपजाती आहेत, तर  आंदवण,  अक्करमाशी,  बारमाशी  या इतर उपजाती आहेत. त्याचप्रमाणे  महारांत  रायरंद,  डोंब  महार  (तत्सम जाती:  मेहरा ,  मेहर ,  महारा ,  तरल ,  तराळ ,  धेगुमेग अशा पोटजातीही आहेत. एका आडनावाचे लोक एका कुळीचे समजले जात असल्याने, महारांत एका आडनावात लग्नविधी होत नाहीत. पूर्वी या उपजातींदरम्यान रोटी-बेटी क्वचितच होत असत. मात्र इ.स. १९५६ मध्ये हिंदू धर्म त्यागून हा सर्व समाज  डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर  यांच्या नेतृत्वाखाली बौद्ध धर्मीय बनला. बौद्ध व्यक्तींमध्ये कुणीही श्रेष्ठ-कनिष्ठ नसतो या शिकवणुकीतून या समाजात रोटी-बेटी व्यवहार मोठ्या प्रमाणावर सुरू झालेत आणि उपजातींचा हा भेद समाप्त झाला आहे.
Read more

भंडारी समाजाचा इतिहास

Image
भंडारी समाजाचा इतिहास, उत्पत्ती व विविध पोटजाती अशोक रामचंद्र ठाकूर 03/05/2015 विल्यम् मोल्सवर्थ  यांनी त्यांच्या कोशात भंडारी शब्दाचा अर्थ  treasurer, तिजोरीवाला किंवा द्रव्यकोश साभाळणारा असा दिला आहे. पूर्वीच्या काळी, राज्याच्या भांडारावर देखरेख करणारे ते भंडारी असे मानले जाते. राजाच्या विरूद्ध बंड करणाऱ्यांचा पाडाव करून राजाची मर्जी राखणारे ते बंडहारी – भंडारी असाही एक समज आहे. ते ताडीमाडी काढण्याच्या व्यवसायाकडे अठराव्या शतकात वळल्याचे दिसते; तसेच, ते दारू गाळण्याचा व्यवसायही करत असत. भंडारी समाज मूळचा क्षत्रिय. तो राजनिष्ठ व लढवय्या होता. सखाराम हरी गोलतकर यांनी 1925 मध्ये ‘भंडारी ज्ञातीचा इतिहास’ हा ग्रंथ प्रकाशित केला. त्यांची वस्ती कारवार होनावर्ते ते गुजराथच्या किनारपट्टीपर्यंत आहे.
Read more